Toksyczne związki

Toksyczne związki – jak je rozpoznać i uwolnić się z relacji, które ranią?

Toksyczna miłość — choć jej początki bywają pełne pasji, zaangażowania, to niestety szybko ustępuje to miejsca nadmiernej kontroli, manipulacji i przemocy emocjonalnej. Jeszcze niedawno nasz partner był ideałem, a teraz boimy się nawet wyrazić swoje zdanie, żeby go nie rozzłościć i co najgorsze, nawet nie wiemy, kiedy do tego doszło…

Jednak to typowy obraz toksycznych relacji, które stopniowo wyniszczają nas psychicznie i emocjonalnie. Jak rozpoznać toksyczny związek oraz jakie są objawy toksycznej relacji? Jak uwolnić się od toksycznej osoby, by odzyskać siebie? W tym wpisie znajdziesz odpowiedzi na te pytania.

Spis treści:

1. Jak rozpoznać toksyczny związek? Relacja pełna kontroli i nierówności.

a) Manipulacja w związku.

b) Przemoc emocjonalna.

c) Gaslighting w związku.

2. Toksyczny partner – jak się zachowuje?

3. Psychologiczne skutki toksycznych relacji.

4. Uzależnienie emocjonalne, czyli jak stawiać zdrowe granice w relacjach.

5. Jak uwolnić się od toksycznej osoby i jak wyjść z toksycznego związku?

6. Bibliografia.

1. Jak rozpoznać toksyczny związek? Relacja pełna kontroli i nierówności.

Tym, co najbardziej wyróżnia niezdrową relację to brak równowagi, jednak istnieje znacznie więcej wskazówek, jak rozpoznać toksyczny związek. Prawda jest taka, że to coś więcej niż relacja pełna kontroli i nierówności sił — to codzienna walka o spokój, „chodzenie na paluszkach”, żeby tylko nie zdenerwować drugiej osoby, myślenie na przód o możliwych konsekwencjach swojego zachowania, a także ciągłe usprawiedliwianie partnera. Na pewnym etapie niskie poczucie własnej wartości i przekonanie, że bez drugiej osoby nic się nie potrafi zrobić, odbiera siły do walki o swoje potrzeby, do realizowania pasji, rozwoju, do wszystkiego…Co gorsza, toksyczny partner działa powoli, stopniowo unieważniając nasze emocje, uzależniając od siebie, zapętlając we własną sieć, w której stworzył sobie komfortowe miejsce do życia.

Na to zwróć uwagę:

Manipulacja w związku: stanowi jedno z podstawowych narzędzi toksycznego partnera. Może przybierać różne formy, od subtelnych sugestii po otwarty szantaż emocjonalny. Osoba manipulująca często sprawia, że partner czuje się winny, niewystarczający lub zobowiązany do spełniania oczekiwań.

Przemoc emocjonalna: to nie tylko obraźliwe słowa czy poniżanie, ale także ignorowanie potrzeb, wywoływanie poczucia winy i obniżanie samooceny. Toksyczny partner często stosuje taktykę „karania ciszą” lub celowo sprawia, że druga osoba czuje się niepewnie.

Gaslighting w związku: czyli sprawianie, że ofiara zaczyna wątpić we własne doświadczenia i postrzeganie rzeczywistości. Toksyczny partner może zaprzeczać swoim wcześniejszym słowom, czy działaniom, przekonywać drugą osobę, że jest przewrażliwiona lub, że źle zapamiętała sytuacje.

2. Toksyczny partner – jak się zachowuje?

Na pierwszy rzut oka toksyczny partner może wydawać się czarujący i troskliwy — zwłaszcza w towarzystwie innych osób oraz na początku związku. Zasypuje komplementami, daje poczucie wyjątkowości i buduje głęboką więź emocjonalną, niestety z czasem, czar pryska, a za zamkniętymi drzwiami, zaczyna przejawiać zachowania kontrolujące, manipulacyjne i dominujące.

Typowe jest, że toksyczny partner nie akceptuje odmiennego zdania, narzuca swoje decyzje i coraz mocniej stara się ograniczyć wolność. Może być zazdrosny, zaborczy, a wszelkie próby obrony własnej przestrzeni traktować jako atak. W toksycznej miłości pojawia się też brak szacunku, ignorowanie uczuć drugiej osoby oraz szantaż emocjonalny.

Niektóre toksyczne osoby są również skrajnie niestabilne emocjonalnie, w chwilę potrafią przejść od wybuchu złości, do pokornych przeprosi i obietnic poprawy. Taka huśtawka emocjonalna sprawia, że ofiara nie wie, czego się spodziewać, co prowadzi do silnego stresu i dezorientacji. Co gorsza, zyskuje nadzieję, że ukochany się zmieni, że będzie jak kiedyś…

3. Psychologiczne skutki toksycznych relacji.

Długotrwałe pozostawanie w toksycznym związku zostawia liczne rany, które goją się przez lata. Psychologiczne skutki toksycznych relacji obejmują między innymi obniżenie poczucia własnej wartości, nieufność oraz chroniczny lęk. Wiele ofiar zaczyna wierzyć w negatywne przekazy, które toksyczny partner im wmawia, a to prowadzi do depresji i problemów z samoakceptacją.

W skrajnych przypadkach toksyczne relacje mogą prowadzić do stanów lękowych, napadów paniki oraz zespołu stresu pourazowego (PTSD). Nieustanne poczucie napięcia oraz niepewności może również wpływać na zdrowie fizyczne — przewlekły stres wywołuje bowiem min. problemy ze snem, osłabienie układu odpornościowego, czy problemy z układem pokarmowym.

Osoby wychodzące z toksycznych relacji często zmagają się także z trudnościami w nawiązywaniu nowych, zdrowych relacji. Boją się ponownie zaufać, by nie zostać znowu zranione, więc w efekcie doświadczają samotności i izolacji.

4. Uzależnienie emocjonalne, czyli jak stawiać zdrowe granice w relacjach.

Obecność naszego uzależnienia emocjonalnego, a także cały wachlarz manipulacji, które stosuje na nas toksyczny partner, sprawia, że wychodzenie z toksycznego związku nie należy do najłatwiejszych spraw. Jednak to niezbędny krok, by odzyskać wewnętrzny spokój, odbudować poczucie własnej wartości oraz stworzyć zdrowe relacje. Pierwszym sposobem, jak uwolnić się od toksycznej osoby, jest uświadomienie sobie, że relacja jest niezdrowa i nie służy naszemu dobrostanowi, bo często osoby tkwiące w takich relacjach usprawiedliwiają swoją drugą połówkę i wierzą, że sytuacja się poprawi.

Decyzja o odejściu powinna być dobrze przemyślana, warto więc szczegółowo zaplanować, jak wyjść z toksycznego związku — pomocne jest konkretne określenie, do kogo udamy się po wsparcie, gdzie zamieszkamy, jak zorganizujemy swoje finanse itd. Również praca pod okiem psychoterapeuty ułatwia poradzenie sobie z trudnymi emocjami, które towarzyszom rozpadowi związku. A jeśli toksyczny partner wykazuje skłonności do agresji, należy zadbać o swoje bezpieczeństwo i w miarę możliwości skorzystać z pomocy odpowiednich instytucji.

Równie ważna jest praca własna, w tym celu, aby pomóc osobom tkwiącym w toksycznym związku, stworzyłam kurs i e-book, które pozwolą Ci rozpoznawać toksyczne zachowania i się przed nimi bronić. To także okazja do zrozumienia, dlaczego znalazłeś/aś się w takiej sytuacji — jaki wpływ na to mają Twoje przekonania, styl przywiązania, czy relacja z rodzicami.

Naucz się, jak wybierać siebie oraz zdrowie relacje. Zasługujesz na szacunek i miłość.

Jeśli interesuje Cię temat związków toksycznych polecamy nasz ebook

Stop toksyczności

6. Bibliografia.

Mellody, P. (2013). Toksyczne związki. Anatomia i terapia współuzależnienia. Czarna Owca.

Enderson, M. (2023). Czym jest toksyczny związek, jak się z niego uwolnić i stworzyć odpowiednią relację w związku. Ridero.